اقتصاد دانش محور اقتصادي است كه به شكل مستقيم براساس توليد، توزیع، مصرف دانش و اطلاعات قرار گرفته باشد. واژه اقتصاد دانش محور و اقتصاد اطلاعات در دهة 1960 وارد ادبيات اقتصاد امريكا شد؛ اما تحولات دهة نود اين واژه را تجديد و احيا نمود ( شهنازی، 1386 ، 143) . در دهه 1980 که برای نخستین بار، در کانونxadهای نظریه پردازی اقتصادی، دانشxadمحور بودن تولیدات اقتصادی جای خود را باز کرد؛ ساماندهی فرایندها و تبادلات اقتصادی بر اساس شبکهxadبندی دانش، رقم خورد. مولفهxadهای حاکم بر فعالیتxadهای اقتصادی؛ از اقتصاد متکی بر زمین، نیروی کار و سرمایه فاصله گرفت و به شاخصxadهای مطرح در عرصهxadی مدیریت دانش نزدیک شد. بنابراین اقتصاد دانشxadبنیان بر پایه تولید، اشاعه و کاربرد دانش و اطلاعات شکلxadگرفته و سرمایهxadگذاری برای پیشرفت و توسعه همهxadجانبه از ابتدائیxadترین مراحل فرایند استخراج تا تولید و مصرف صنایع ، فراوردهxadها و محصولات؛ دانش و مدیریت دانش در تمامی مراحل این فرایند؛ نقشی محوری دارد.
با نگاه عمیقتر به مفاهیم مطرح در حوزه اقتصاد دانشxadمحور، در مییابیم كه بسیاری از مفروضات پایهای كه به انحاء مختلف مطرح شده و بصورت جسته گریخته اجرا هم میxadشود امروزه دیگر از رده خارج شده است. بیشتر دیدگاهxadهای ما در مورد كسب و كار، فناوری و الگوسازی یادگارهای دوران 50 سال به قبل است. عمر این مفروضات به پایان رسیده است. امروزه ما عملا در بطن اقتصاد دانش محور قرار داریم، اما هنوز نگرشxadهای غالب در مراکز حاکمیتی و بالادستی و مراکز آموزشی ما؛ در عصر صنعتی متوقف شده. زمان آن فرا رسیده كه دیدگاهxadها هم متناسب با اتفاقات و پدیدهxadهای ساری و جاری در جوامع ارتقاء یابد.
در اقتصاد دانشxadبنیان، دانش محرک اصلی رشد، ایجاد ثروت و کارآفرینی در همه فعالیتxadهاست. بنابراین اقتصاد دانشxadبنیان صرفا به صنایع مبتنی بر فناوریxadهای پیشرفته محدود نمیxadشود و به نوعی شرط موفقیت در همه فعالیتxadهای اقتصادی، مدیریت دانش و اطلاعات هست. همچنین دانش مورد نیاز از طراحی تا نتیجهxadبخشی اقتصاد دانشxadبنیان، فقط از نوع فناوری محض نیست و دانش فرهنگی، اجتماعی و مدیریت و بازاریابی را هم شامل میxadشود. اقتصاد دانشxadبنیان با عناوین مشابهی از جمله اقتصاد جدید، اقتصاد دیجیتال و اقتصاد الکترونیک از پدیدهxadهای معاصر در اندیشه و تفکر اقتصادی و پیشرفت توسعه محسوب میxadشود.
این شاخه اندیشهxadای در عصر جدید، محصول توجه به تاثیر مهم دانش و اطلاعات در فرایند تولید و مقیاس آن و نیز عواملی چون جهانی شدن اقتصاد، رشد انفجاری اطلاعات و ارتباطات و افزایش تقاضا و نیاز به تولید انبوه هست. ردپای نظریه اقتصاد دانشxadبنیان را میxadتوان در تفکر اندیشمندان اقتصادی دههxadهای اخیر ملاحظه کرد و الزاماتی از جمله رشد سریع فناوریxadهای دانشxadبنیان، موجب توجه ویژه به آن در عصر حاضر شده بخش مهمی از اندیشهxadهای اقتصادی دانشxadگرا در عصر جدید، محصول نظریات مطرح هست.
بطور خلاصه اقتصاد دانشxadمحور تمامي زمينهxadهاي صنعت، تجارت، ساختار اقتصادي، بهرهxadوري، نوع مديريت و غيره را متحول كرده و داراي ويژگيxadهايي مانند کاربرد دانش در هر محیط تجاری، خدماتی، صنعتی ، بازرگاني، فناوري اطلاعات و ارتباطات، مديريت دانش، تغيير ساختاري در اقتصاد، تغييرات در محل و نيروي كار، افزايش حق انتخاب مصرف كنندگان، كوچك شدن دولت و كسب و كار الكترونيكي ميxadباشد( شهنازی، 1386 ، 146
برچسب: جامعیت,شمولیت¬پذیری,وسیع,ادبیات,مطرح,حوزه,اقتصاد,دانش¬بنیان,
نویسنده: یوسف کاظمی